{"id":5373,"date":"2024-02-29T06:30:00","date_gmt":"2024-02-29T06:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/belletrist.qodeinteractive.com\/?p=34"},"modified":"2025-08-19T08:49:48","modified_gmt":"2025-08-19T08:49:48","slug":"altay-mammadov-gencenin-edebi-xan-cinari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/altaymammadov.com\/ru\/altay-mammadov-gencenin-edebi-xan-cinari\/","title":{"rendered":"Altay M\u0259mm\u0259dov \u2013 G\u0259nc\u0259nin \u0259d\u0259bi \u201cxan \u00e7inar\u201d\u0131"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"5373\" class=\"elementor elementor-5373\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-d3ff2f0 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default qodef-elementor-content-no\" data-id=\"d3ff2f0\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-f3128cf\" data-id=\"f3128cf\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c66ba9c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c66ba9c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>H\u0259r d\u0259f\u0259 onun ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259nd\u0259 k\u00f6vr\u0259lir\u0259m. \u00c7\u00fcnki bu ad m\u0259n\u0259 \u00e7ox do\u011fmad\u0131r. Bu yax\u0131nl\u0131\u011fa s\u0259b\u0259b ail\u0259 dostlu\u011fu v\u0259 onun insani keyfiyy\u0259tl\u0259ridir. H\u0259tta dostlu\u011fumuz m\u0259rhum atam, Xalq artisti M\u0259h\u0259mm\u0259d Burc\u0259liyevin v\u0259fat\u0131ndan sonra da davam edib.\u00a0<\/strong><\/p><p>H\u0259r d\u0259f\u0259 z\u0259ng ed\u0259nd\u0259 ilk dey\u0259c\u0259\u00adyi k\u0259lm\u0259 bu idi: \u201cO\u011ful, Altay \u0259mindir\u201d. Hal-\u0259hval tutar, probleml\u0259rimizl\u0259 ma\u00adraqlanard\u0131. Onunla birg\u0259 m\u0259rhum h\u0259yat yolda\u015f\u0131 Almaz xan\u0131m da h\u0259r zaman ya\u00adn\u0131m\u0131zda olar v\u0259 sevincimizi, k\u0259d\u0259rimizi b\u00f6l\u00fc\u015f\u0259rdi.<\/p><p>Altay M\u0259mm\u0259dov \u0259d\u0259biyyata nasir kimi g\u0259lmi\u015f, 1950-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq he\u00adkay\u0259l\u0259rini m\u00fcxt\u0259lif m\u0259tbuat olqanlar\u0131nda \u00e7ap etdirmi\u015f v\u0259 \u0259d\u0259bi ictimaiyy\u0259tin diqq\u0259ti\u00adni \u00f6z\u00fcn\u0259 c\u0259lb ed\u0259 bilmi\u015fdir. O h\u0259m d\u0259 \u0259d\u0259\u00adbiyyat\u015f\u00fcnasl\u0131q elmimizin kamil bilicisi idi.\u00a0<\/p><p>Altay Yusif o\u011flu M\u0259mm\u0259dov 1930-cu ild\u0259 G\u0259nc\u0259d\u0259 anadan olub. O, 4 sayl\u0131 f\u0259h\u00adl\u0259-g\u0259ncl\u0259r m\u0259kt\u0259bini bitirib, 1943\u20131949-cu ill\u0259rd\u0259 saatsaz \u015fagirdi, usta k\u00f6m\u0259k\u00e7isi v\u0259 usta kimi \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. 1949-cu ild\u0259 G\u0259nc\u0259 Pe\u00addaqoji \u0130nstitutunun dil-\u0259d\u0259biyyat fak\u00fclt\u0259\u00adsin\u0259 daxil olub, oran\u0131 f\u0259rql\u0259nm\u0259 diplomu il\u0259 bitir\u0259r\u0259k, \u201cAz\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 tarixi\u201d kafedras\u0131nda m\u00fc\u0259llim v\u0259zif\u0259sind\u0259 saxlan\u0131l\u0131b. H\u0259l\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259lik ill\u0259rind\u0259 \u201cKiro\u00advabad f\u0259hl\u0259si\u201d q\u0259zeti redaksiyas\u0131nda kor\u00adrektor, \u201cG\u0259nc\u0259 kommunisti\u201d q\u0259zeti redak\u00adsiyas\u0131nda \u0259d\u0259bi i\u015f\u00e7i v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. 1950-ci ild\u0259 \u201c\u018fd\u0259biyyat q\u0259zeti\u201dnd\u0259 d\u0259rc edil\u0259n \u201cF\u0259hl\u0259likd\u0259n alimliy\u0259\u201d o\u00e7erki il\u0259 \u0259d\u0259bi al\u0259m\u0259 q\u0259d\u0259m qoyan Altay M\u0259mm\u0259\u00addov \u00f6z\u00fc art\u0131q bel\u0259 bir i\u015f\u0131ql\u0131 \u00f6mr\u00fcn yol\u00e7usu\u00adna \u00e7evrilib. 1958-ci ild\u0259 \u00e7apdan \u00e7\u0131xan \u201cOn birinci a\u00e7ar\u201d adl\u0131 ilk hekay\u0259l\u0259r kitab\u0131n\u0131 \u0259d\u0259\u00adbi t\u0259nqid m\u00fcsb\u0259t d\u0259y\u0259rl\u0259ndirib. \u201cNar\u0131nc\u201d, \u201cAnam qocalm\u0131\u015fd\u0131\u201d, \u201cUvert\u00fcra\u201d, \u201cM\u0259h\u0259b\u00adb\u0259tin s\u0259si\u201d, \u201cG\u00fclab n\u0259f\u0259sli\u201d v\u0259 s. hekay\u0259l\u0259\u00adri bu janr\u0131n g\u00f6z\u0259l n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259ndir.\u00a0<\/p><p>O, filologiya elml\u0259ri namiz\u0259di, dosent, \u018fm\u0259kdar m\u0259d\u0259niyy\u0259t i\u015f\u00e7isi idi. 1957-ci il\u00add\u0259n Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin (AYB) \u00fczv\u00fc, 1962-ci ild\u0259 G\u0259nc\u0259 filial\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri olub. M\u0259hz onun r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 G\u0259nc\u0259nin ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 say\u0131l\u0131b-se\u00e7il\u0259n \u015fair v\u0259 publi\u00adsisti yeti\u015fib, Altay M\u0259mm\u0259dov d\u00fchas\u0131n\u00addan b\u0259hr\u0259l\u0259nib. \u018fsl n\u00fcfuz sahibi olan Altay m\u00fc\u0259llimin sad\u0259liyi, t\u0259v\u0259z\u00f6karl\u0131\u011f\u0131 is\u0259 bir ba\u015fqa al\u0259m idi. H\u0259r zaman qam\u0259ti il\u0259 G\u0259nc\u0259nin Xan \u00e7inarlar\u0131n\u0131 xat\u0131rlad\u0131b, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rinin m\u0259n\u0259vi atas\u0131 v\u0259 yax\u0131n dostu olub.\u00a0<\/p><p>Altay M\u0259mm\u0259dov ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 m\u00fchitin qanunlar\u0131na \u00fcst\u00fc\u00f6rt\u00fcl\u00fc ironiyalarla ya\u00adna\u015fd\u0131\u011f\u0131 hekay\u0259, o\u00e7erk, m\u0259qal\u0259 v\u0259 dram \u0259s\u0259rl\u0259ri il\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kib. \u201cH\u0259myerlil\u0259r\u201d, \u201cKi\u015fil\u0259r\u201d, \u201cD\u0259li Domrul\u201d bu s\u0131radand\u0131r. \u018fslind\u0259, onun n\u0259srin\u0259 b\u0259l\u0259d olmadan dramaturgiyas\u0131n\u0131 duymaq v\u0259 t\u0259hlil etm\u0259k \u00e7\u0259tindir. Altay M\u0259mm\u0259dov dram \u0259s\u0259rl\u0259ri teatr\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rini s\u0259hn\u0259 effektl\u0259rin\u0259 deyil, aktyor ifas\u0131na g\u00fcv\u0259n\u0259n rejissor traktofka\u00ads\u0131 il\u0259 eynilik t\u0259\u015fkil ed\u0259n h\u0259yat h\u0259qiq\u0259t\u00adl\u0259ridir. \u201cH\u0259myerlil\u0259r\u201d pyesinin maraql\u0131 ta\u00adrix\u00e7\u0259si var. M\u00fc\u0259llif bu bar\u0259d\u0259 xatir\u0259l\u0259rind\u0259 yaz\u0131rd\u0131: \u201cM\u0259n\u0259 \u201cH\u0259myerlil\u0259r\u201din ideyas\u0131n\u0131 Xalq artisti M\u0259h\u0259mm\u0259d Burc\u0259liyev ver\u00addi. M\u0259n bu m\u00f6vzu \u0259traf\u0131nda bir xeyli d\u00fc\u00ad\u015f\u00fcnd\u00fcm v\u0259 q\u0259rara g\u0259ldim ki, \u201cHaral\u0131san, \u0259mio\u011flu\u201d hekay\u0259min motivl\u0259ri \u0259sas\u0131nda \u00f6z\u00fcm\u00fc pyesd\u0259 s\u0131nay\u0131m. Yazd\u0131m v\u0259 pyesi G\u0259nc\u0259 D\u00f6vl\u0259t Dram teatr\u0131n\u0131n b\u0259dii \u015fura\u00ads\u0131na t\u0259qdim etdim. Tama\u015fan\u0131n qurulu\u015f\u00e7u rejissoru is\u0259 el\u0259 Xalq artisti M\u0259h\u0259mm\u0259d Burc\u0259liyev \u00f6z\u00fc oldu. \u0130lk dram \u0259s\u0259rimin s\u0259hn\u0259 taleyi \u00e7ox u\u011furlu oldu\u201d.<\/p><p>M\u00fc\u0259llifin \u201cYad\u0131ndam\u0131?\u201d (qurulu\u015f\u00e7u re\u00adjissor Tofiq Kaz\u0131mov) lirik-psixoloji pyesi d\u0259 ictimaiyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n b\u00f6y\u00fck maraqla qar\u015f\u0131land\u0131. 1937-ci il repressiya qurban\u00adlar\u0131n\u0131n ac\u0131 taleyi, bu q\u0259bild\u0259n olan ail\u0259l\u0259\u00adrin sanki f\u0131rt\u0131nal\u0131 bir d\u0259niz\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f h\u0259\u00adyat\u0131 pyesin \u0259sas personaj\u0131 olan y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259viyyatl\u0131 Zaurun timsal\u0131nda g\u00f6st\u0259ri\u00adlir. Xalq artisti \u018fl\u0259ddin Abbasov \u201cYad\u0131n\u00addam\u0131?\u201d pyesi haqq\u0131nda \u00f6z xatir\u0259l\u0259rind\u0259 yaz\u0131rd\u0131: \u201cBu h\u0259min d\u00f6vr idi ki, m\u0259tbuat m\u00fcv\u0259kkilliyi \u015f\u0259xsiyy\u0259t\u0259 p\u0259r\u0259sti\u015fin t\u00f6r\u0259tdi\u00adyi cinay\u0259tl\u0259r\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f \u0259s\u0259rl\u0259rin \u00e7a\u00adp\u0131na q\u0259ti icaz\u0259 vermir, ayr\u0131-ayr\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 toxunulan c\u00fcml\u0259l\u0259ri d\u0259 silib at\u0131rd\u0131. Bu d\u00f6vrd\u0259 Altay M\u0259mm\u0259dovun \u201cYad\u0131ndam\u0131?\u201d lirik-psixoloji dram\u0131, s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda, c\u0259sar\u0259tli s\u00f6z, add\u0131m, inqilab idi\u201d.\u00a0<\/p><p>M\u00fc\u0259llifin Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axundzad\u0259nin \u201cAldanm\u0131\u015f k\u0259vakib\u201d pyesinin motivl\u0259ri \u0259sas\u0131nda \u201cUlduzlar g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259nd\u0259\u201d (quru\u00adlu\u015f\u00e7u rejissor \u018fm\u0259kdar inc\u0259s\u0259n\u0259t xadimi Yusif Ba\u011f\u0131rov) komediyas\u0131 da d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn maraql\u0131 s\u0259hn\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n hesab edilir. Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 s\u0259hn\u0259d\u0259n deyil\u0259n \u201cM\u0259m\u00adl\u0259k\u0259td\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck soy\u011fun\u00e7u, quldurba\u015f\u0131 el\u0259 qibleyi-al\u0259m (SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyi n\u0259\u0259rd\u0259 tutulurdu) \u00f6z\u00fcd\u00fcr\u201d c\u00fcml\u0259si salonda qey\u00adri-adi bir v\u0259cdl\u0259, u\u011fultu il\u0259 qar\u015f\u0131lanm\u0131\u015fd\u0131.\u00a0<\/p><p>Altay M\u0259mm\u0259dovun maraql\u0131 s\u0259h\u00adn\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 \u201cD\u0259d\u0259 Qorqud\u201d dastan\u0131n\u0131n motivl\u0259ri \u0259sas\u0131nda yazm\u0131\u015f oldu\u011fu \u201cD\u0259li Domrul\u201d q\u0259hr\u0259manl\u0131q ko\u00admediyas\u0131d\u0131r. H\u0259m \u201cD\u0259li Domrul\u201dda, h\u0259m d\u0259 dramaturqun dig\u0259r \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fck\u00adl\u00fcy\u00fcnd\u0259n, ki\u00e7ikliyind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, obrazlar aktyora \u00f6z istedad\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259k, m\u00fc\u0259llif fikrini s\u0259rrast \u00e7atd\u0131r\u00admaq imkan\u0131 yarad\u0131b. Onun dram pyes\u00adl\u0259ri Az\u0259rbaycanda, el\u0259c\u0259 d\u0259 Rusiyada, Tacikistanda, Bolqar\u0131standa, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 \u0130randa tama\u015faya qoyulub, bir s\u0131ra \u0259s\u0259rl\u0259\u00adri ispan, ingilis, \u0259r\u0259b, fars, macar, eston, tacik v\u0259 tamil dill\u0259rind\u0259 \u00e7ap edilib.\u00a0<\/p><p>G\u00f6rk\u0259mli s\u0259n\u0259tkar t\u0259rc\u00fcm\u0259 il\u0259 d\u0259 cid\u00addi m\u0259\u015f\u011ful olub. \u018fbd\u00fcq\u0259hhar \u0130brahimo\u00advun \u201c\u0130lk bus\u0259\u201d, Otar \u0130oselianinin \u201cAraba h\u0259l\u0259 a\u015fmay\u0131b\u201d, Vasili \u015euk\u015finin \u201cDiriba\u015f adamlar\u201d pyesl\u0259rini ruscadan Az\u0259rbay\u00adcan dilin\u0259 \u00e7evirib. O, \u201cAz\u0259rbaycan he\u00adkay\u0259si\u201d adl\u0131 \u00e7ox sanball\u0131 bir monoqrafiya\u00ads\u0131 il\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131q elmimizin, \u0259d\u0259bi t\u0259nqidin, \u0259d\u0259biyyat tariximizin d\u0259 bilicisi oldu\u011funu s\u00fcbut edib.\u00a0<\/p><p>Onunla son g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm G\u0259nc\u0259d\u0259 2002-ci ilin mart ay\u0131na t\u0259sad\u00fcf edib. Novruz bayram\u0131 \u0259r\u0259f\u0259si idi. Onun dostluq m\u00fc\u00adnasib\u0259tl\u0259ri \u0259sl \u00f6rn\u0259k idi. Deyirdi, g\u0259r\u0259k dostu el\u0259 qazanasan ki, y\u00fck\u00fcn\u00fc axir\u0259td\u0259 d\u0259 da\u015f\u0131ya bil\u0259s\u0259n. El\u0259 bu y\u00fck\u00fc, bu d\u00fcn\u00adyadan axir\u0259tin\u0259c\u0259n d\u0259 layiqinc\u0259 da\u015f\u0131d\u0131. Bu g\u00fcn biz Altay M\u0259mm\u0259dov itkisini q\u0259l\u00adbimizd\u0259 g\u0259zdiriik.\u00a0<\/p><p><a href=\"https:\/\/www.xalqqazeti.az\/az\/medeniyyet\/168325-altay-memmedov-gencenin-edebi-xan\">Ruhun h\u0259r zaman \u015fad olsun, G\u0259nc\u0259\u00adnin Xan \u00e7inar\u0131.<\/a>\u00a0<\/p><p><strong>Anar \u018frto\u011frul BURC\u018fL\u0130YEV,<br \/>teatr\u015f\u00fcnas<\/strong><\/p><p>\u0130stinad: <a href=\"https:\/\/www.xalqqazeti.az\/az\/medeniyyet\/168325-altay-memmedov-gencenin-edebi-xan\">https:\/\/www.xalqqazeti.az\/az\/medeniyyet\/168325-altay-memmedov-gencenin-edebi-xan<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259r d\u0259f\u0259 onun ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259nd\u0259 k\u00f6vr\u0259lir\u0259m. \u00c7\u00fcnki bu ad m\u0259n\u0259 \u00e7ox do\u011fmad\u0131r. Bu yax\u0131nl\u0131\u011fa s\u0259b\u0259b ail\u0259 dostlu\u011fu v\u0259 onun insani keyfiyy\u0259tl\u0259ridir. H\u0259tta dostlu\u011fumuz m\u0259rhum atam, Xalq artisti M\u0259h\u0259mm\u0259d Burc\u0259liyevin v\u0259fat\u0131ndan sonra da davam edib.\u00a0 H\u0259r d\u0259f\u0259 z\u0259ng ed\u0259nd\u0259 ilk dey\u0259c\u0259\u00adyi k\u0259lm\u0259 bu idi: \u201cO\u011ful, Altay \u0259mindir\u201d. Hal-\u0259hval tutar, probleml\u0259rimizl\u0259 ma\u00adraqlanard\u0131. Onunla birg\u0259 m\u0259rhum h\u0259yat yolda\u015f\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":5672,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[76],"tags":[74],"class_list":["post-5373","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xeberler","tag-altay-mmmdov"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/altaymammadov.com\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5373","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/altaymammadov.com\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/altaymammadov.com\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/altaymammadov.com\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/altaymammadov.com\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5373"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/altaymammadov.com\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5373\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5932,"href":"https:\/\/altaymammadov.com\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5373\/revisions\/5932"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/altaymammadov.com\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5672"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/altaymammadov.com\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5373"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/altaymammadov.com\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5373"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/altaymammadov.com\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5373"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}