{"id":6041,"date":"2020-05-15T06:30:00","date_gmt":"2020-05-15T06:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/altaymammadov.com\/?p=6041"},"modified":"2025-08-20T06:33:18","modified_gmt":"2025-08-20T06:33:18","slug":"eserleri-ile-yasayan-unudulmaz-edib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/altaymammadov.com\/ru\/eserleri-ile-yasayan-unudulmaz-edib\/","title":{"rendered":"\u018fs\u0259rl\u0259ri il\u0259 ya\u015fayan unudulmaz \u0259dib"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"6041\" class=\"elementor elementor-6041\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-d3ff2f0 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default qodef-elementor-content-no\" data-id=\"d3ff2f0\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-f3128cf\" data-id=\"f3128cf\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c66ba9c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c66ba9c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h2><em>G\u00f6rk\u0259mli yaz\u0131\u00e7\u0131m\u0131z Altay M\u0259mm\u0259dovun 90 illiyin\u0259<\/em><\/h2>\n<p>Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n biri, nasir, dramaturq, alim, pedaqoq Altay M\u0259mm\u0259dovun b\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131 do\u011fulub boya-ba\u015fa \u00e7atd\u0131\u011f\u0131 G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 olub.<br \/><br \/>O, G\u0259nc\u0259ni \u0259yal\u0259t \u015f\u0259h\u0259ri deyil, q\u0259dim, k\u00f6kl\u00fc \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259\u0259 malik m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zi kimi t\u0259qdim ed\u0259n, \u015f\u0259h\u0259rin m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131nda m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259ri olan bir \u0259dib idi. \u018fs\u0259rl\u0259ri d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 tama\u015faya qoyulan, \u00e7ap edil\u0259n Altay m\u00fc\u0259llim do\u011fma \u015f\u0259h\u0259rini he\u00e7 bir zaman t\u0259rk etm\u0259di. Onun duru\u015funda G\u0259nc\u0259nin xan \u00e7inarlar\u0131n\u0131n \u0259z\u0259m\u0259ti vard\u0131. \u00c7\u0259likl\u0259 g\u0259zm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, \u015fax duru\u015fu, eyn\u0259k arxas\u0131ndan n\u00fcfuzedici, s\u0259mimi, bir az k\u0259d\u0259rli bax\u0131\u015flar\u0131, h\u0259r k\u0259sl\u0259 n\u0259cib, h\u00f6rm\u0259tli davran\u0131\u015f\u0131, \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus \u015firin dan\u0131\u015f\u0131q diksiyas\u0131, m\u00fcsb\u0259t auras\u0131 il\u0259 \u0259trafdak\u0131lar\u0131, ya\u015fl\u0131lar\u0131 v\u0259 g\u0259ncl\u0259ri, \u0259d\u0259biyyata yeni q\u0259d\u0259m basanlar\u0131, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rini c\u0259lb edirdi.<\/p>\n<p>H\u0259ssas q\u0259lbi il\u0259 insanlar\u0131n m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131n\u0131n d\u0259rinlikl\u0259rin\u0259 n\u00fcfuz etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259ri oxucu m\u0259h\u0259bb\u0259tini qazand\u0131, ondan sonrak\u0131 d\u00fcnyada onu unutm\u011fa qoymad\u0131, ya\u015fatd\u0131.<\/p>\n<p>Altay m\u00fc\u0259llim \u0259d\u0259biyyata h\u0259yatdan g\u0259lmi\u015fdi, u\u015faql\u0131q g\u0259nclik ill\u0259rind\u0259 \u00e7ox a\u011fr\u0131-ac\u0131lar g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fc. Sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 d\u0259 \u0259srl\u0259rd\u0259n b\u0259ri yaxam\u0131zdan \u0259l \u00e7\u0259km\u0259y\u0259n h\u0259s\u0259d v\u0259 pax\u0131ll\u0131qdan qaynaqlanan z\u0259rb\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Altay Yusif o\u011flu M\u0259mm\u0259dov 1930-cu ilin 15 may\u0131nda G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015fdi. Atas\u0131 Stalin repressiyalar\u0131n\u0131n qurban\u0131 olmu\u015f, b\u0259ra\u0259t alana q\u0259d\u0259r qarda\u015f\u0131 il\u0259 \u201cxalq d\u00fc\u015fm\u0259ni\u201d, nin o\u011flu dam\u011fas\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn ac\u0131lar\u0131n\u0131 dadm\u0131\u015f, anas\u0131 Q\u00f6n\u00e7\u0259 xan\u0131m\u0131n himay\u0259si alt\u0131nda b\u00f6y\u00fcm\u00fc\u015fd\u00fc. O a\u011f\u0131r s\u0131naq ill\u0259ri, anas\u0131n\u0131n i\u015f\u0131ql\u0131 xatir\u0259si sonradan onun \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 (\u201cB\u0259ra\u0259t\u201d, \u201cAnam qocalm\u0131\u015fd\u0131\u201d v\u0259 s.) \u0259ksini tapd\u0131. G\u0259nc\u0259nin 4 sayl\u0131 f\u0259hl\u0259-g\u0259ncl\u0259r m\u0259kt\u0259bini bitirmi\u015f, 1943-49-cu ill\u0259rd\u0259 saatsaz \u015fagirdi, usta k\u00f6m\u0259k\u00e7isi, usta i\u015fl\u0259mi\u015fdi. 1953-c\u00fc ild\u0259 H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi ad\u0131na G\u0259nc\u0259 D\u00f6vl\u0259t Pedaqoji \u0130nstitutunun dil-\u0259d\u0259biyyat fak\u00fclt\u0259sini f\u0259rql\u0259nm\u0259 diplomu il\u0259 bitirmi\u015f, institutun Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 fak\u00fclt\u0259sind\u0259 ba\u015f m\u00fc\u0259llim v\u0259zif\u0259sind\u0259 saxlanm\u0131\u015fd\u0131. \u00d6t\u0259n \u0259srin 50-ci ill\u0259rind\u0259 \u201cG\u0259nc\u0259 f\u0259hl\u0259si\u201d q\u0259zetind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, \u00f6z\u00fcn\u00fcn dediyi kimi, bir s\u0131ra \u0259s\u0259rl\u0259rinin m\u00f6vzusu jurnalist kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi zaman m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rd\u0259n o\u00e7erk yazark\u0259n a\u011fl\u0131na g\u0259lmi\u015fdi. Altay m\u00fc\u0259llim \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna q\u0259d\u0259r G\u0259nc\u0259 D\u00f6vl\u0259t Pedaqoji \u0130nstitutunda \u00e7al\u0131\u015fd\u0131, burada i\u015fl\u0259diyi d\u00f6vrd\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin, g\u0259ncl\u0259rin, m\u00fc\u0259lliml\u0259rin, b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259tini qazand\u0131. 1970-74-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 elmi i\u015fl\u0259r \u00fczr\u0259 prorektor oldu. \u018fd\u0259bi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 1950-cu ild\u0259 \u201c\u018fd\u0259biyyat\u201d q\u0259zetind\u0259 d\u0259rc etdirdiyi \u201cF\u0259hl\u0259likd\u0259n alimliy\u0259\u201d adl\u0131 o\u00e7erkl\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. H\u0259yat g\u00f6st\u0259rdi ki, f\u0259hl\u0259likd\u0259n alimliy\u0259 ged\u0259n yol el\u0259 Altay m\u00fc\u0259llimin \u00f6z\u00fcn\u00fcn taleyin\u0259 d\u0259 yaz\u0131l\u0131bm\u0131\u015f. O, 1964-c\u00fc ild\u0259 professor Mir Calal Pa\u015fayevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 \u201cC\u0259f\u0259r Cabbarl\u0131n\u0131n \u201c1905-ci ild\u0259\u201d dram\u0131\u201d m\u00f6vzusunda yazd\u0131\u011f\u0131 dissertasiyaya g\u00f6r\u0259 filologiya elml\u0259r namiz\u0259di alimlik d\u0259r\u0259c\u0259sini alm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/><br \/>1958-ci ild\u0259 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u0259n \u201cOn birinci a\u00e7ar\u201d kitab\u0131 Altay M\u0259mm\u0259dovun simas\u0131nda n\u0259srimiz\u0259 yeni bir n\u0259f\u0259sin g\u0259ldiyind\u0259n x\u0259b\u0259r verirdi. O, ilk kitab\u0131ndan lirik hekay\u0259l\u0259r ustas\u0131 oldu\u011funu s\u00fcbut etdi. \u018fd\u0259bi t\u0259nqid d\u0259 g\u0259nc yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n insanlar\u0131n m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131na i\u015f\u0131q sala bilm\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131n\u0131, m\u00f6vzular\u0131n\u0131n h\u0259yatiliyini, fikrini izah etm\u0259k t\u0259rzinin \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsuslu\u011funu, dilinin \u015firinliyini x\u00fcsusi olaraq qeyd etdi. \u018fn vacibi bu \u0259s\u0259rl\u0259r geni\u015f oxucu m\u0259h\u0259bb\u0259tini qazand\u0131. \u018fd\u0259biyyat tariximizi d\u0259rind\u0259n bil\u0259n Altay m\u00fc\u0259llim hekay\u0259\u00e7iliyimizin inki\u015faf yolunu ayr\u0131ca ara\u015fd\u0131rm\u0131\u015f, \u201cAz\u0259rbaycan hekay\u0259si\u201d adl\u0131 sanball\u0131 bir monoqrafiya yazm\u0131\u015fd\u0131. Bu \u0259s\u0259rind\u0259 o, hekay\u0259\u00e7iliyimizin \u015fifahi xalq \u0259d\u0259biyyat\u0131 n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n, qarav\u0259llil\u0259r, r\u0259vay\u0259tl\u0259r v\u0259 m\u0259nzum hekay\u0259l\u0259rd\u0259n ke\u00e7\u0259n ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259sini izl\u0259mi\u015f, m\u0259tbuatda d\u0259rc edil\u0259n ilk klassik realist hekay\u0259nin C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259nin \u201cPo\u00e7t qutusu\u201d \u0259s\u0259ri oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rmi\u015f, onu Az\u0259rbaycan hekay\u0259sinin manifesti adland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. Realist Az\u0259rbaycan hekay\u0259sind\u0259 \u0259dibin \u0259n \u00e7ox d\u0259y\u0259rl\u0259ndirdiyi h\u0259yatilik v\u0259 lakoniklik idi. Hekay\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 yegan\u0259 roman\u0131nda Altay M\u0259mm\u0259dovun \u018fbd\u00fcrr\u0259him b\u0259y Haqverdiyev, \u0130lyas \u018ff\u0259ndiyev v\u0259 \u018fnv\u0259r M\u0259mm\u0259dxanl\u0131n\u0131n lirik n\u0259srinin \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini davam etdirdiyini g\u00f6r\u00fcr\u00fck.<br \/><br \/>Onun bir-birinin ard\u0131nca meydana \u00e7\u0131xan \u201c\u0130kinci m\u0259h\u0259bb\u0259t\u201d (1960), \u201cM\u0259h\u0259bb\u0259t v\u0259 g\u00fcl\u00fc\u015f\u201d (1963) \u201cT\u00f6k\u00fcl\u0259n yarpaqlar\u201d (1966) \u201cM\u0259h\u0259bb\u0259tin s\u0259si\u201d (1968) \u201cG\u00fclab n\u0259f\u0259sli\u201d (1970) \u201cYadigar bulaq\u201d (1977) hekay\u0259 toplular\u0131nda h\u0259min d\u00f6vr insan\u0131n\u0131n daxili al\u0259mi, h\u0259yatdak\u0131 b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq, m\u0259n\u0259vi simas\u0131n\u0131 saxlamaq u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259si, bu m\u00fcbariz\u0259d\u0259ki q\u0259l\u0259b\u0259si v\u0259 ac\u0131 m\u0259\u011flubiyy\u0259ti \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. \u201cM\u0259h\u0259bb\u0259tin s\u0259si\u201d hekay\u0259sind\u0259 g\u0259nc h\u0259kiml\u0259 m\u00fc\u011f\u0259nni q\u0131z\u0131n bir-birin\u0259 a\u015fiq olmas\u0131ndan, o\u011flan\u0131n atas\u0131n\u0131n t\u0259kidi il\u0259 m\u00fc\u011f\u0259nni q\u0131zdan imtina etm\u0259sind\u0259n, onun bundan sonrak\u0131 vicdan \u0259zablar\u0131ndan b\u0259hs edilir. G\u0259nc h\u0259kim ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr ki, m\u0259h\u0259bb\u0259tind\u0259n imtina etm\u0259kl\u0259 el\u0259 bir s\u0259hv\u0259 yol vermi\u015fdir ki, bu, onu \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna q\u0259d\u0259r vicdan \u0259zablar\u0131na d\u00fc\u00e7ar ed\u0259c\u0259kdir.<br \/><br \/>\u0130ndi m\u00fc\u011f\u0259nni xan\u0131m\u0131n radio v\u0259 televiziyadan s\u0259sl\u0259n\u0259n n\u0259\u011fm\u0259l\u0259ri b\u00fct\u00fcn dinl\u0259yicil\u0259rin sevincin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu\u011fu halda h\u0259min o h\u0259kimi k\u0259d\u0259r\u0259, q\u00fcss\u0259y\u0259 q\u0259rq edir. Hekay\u0259 q\u0259hr\u0259man\u0131n ac\u0131 etiraf\u0131, pe\u015fman\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ifad\u0259si kimi s\u0259sl\u0259n\u0259n s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 bitir: \u201cOxu, b\u00fclb\u00fcl, m\u0259nim kimil\u0259ri s\u0259nin q\u0259drini bilm\u0259zl\u0259r!\u201d \u201cM\u0259h\u0259mm\u0259d\u201d hekay\u0259sinin q\u0259hr\u0259man\u0131 h\u0259yatda \u0259n b\u00f6y\u00fck s\u0259hvin\u0259, h\u0259yat yolda\u015f\u0131na x\u0259yan\u0259t etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 pe\u015fmand\u0131r, geri \u00e7a\u011f\u0131rsalar da, x\u0259cal\u0259tind\u0259n ail\u0259sin\u0259 qay\u0131da bilmir, tez-tez iki \u0259li il\u0259 ba\u015f\u0131na qapaz vurub \u201cBa\u015f\u0131n bats\u0131n, M\u0259h\u0259mm\u0259d\u201d dem\u0259kd\u0259n ba\u015fqa \u0259lind\u0259n bir \u015fey g\u0259lmir.<br \/><br \/>Altay m\u00fc\u0259llim yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n \u0259s\u0259rinin q\u0259hr\u0259manlar\u0131n\u0131n sevinc v\u0259 k\u0259d\u0259rini, u\u011fur v\u0259 u\u011fursuzluqlar\u0131n\u0131 q\u0259lbind\u0259n ke\u00e7irm\u0259li oldu\u011fu, insanlar\u0131n h\u0259yatdak\u0131 s\u0259hvl\u0259rinin, pe\u015fman\u00e7\u0131l\u0131qlar\u0131n\u0131n, etiraflar\u0131n\u0131n b\u0259dii \u0259d\u0259biyyat\u0131n, n\u0259srin \u0259n diqq\u0259t\u0259layiq m\u00f6vzular\u0131ndan biri kimi d\u0259y\u0259ri bar\u0259d\u0259 yaz\u0131r: \u201c\u018fsl s\u00f6z s\u0259n\u0259tkar\u0131n\u0131n taleyi el\u0259dir ki, ist\u0259s\u0259 d\u0259, ist\u0259m\u0259s\u0259 d\u0259, \u0259trafdak\u0131lar\u0131n, m\u00fc\u015fahid\u0259 etdiyi adamlar\u0131n sevinci il\u0259 yana\u015f\u0131, k\u0259d\u0259rini d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcnkil\u0259\u015fdirir, bu d\u0259rdl\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u00fcn iliyin\u0259, qan\u0131na b\u0259l\u0259yir. D\u00fcnyan\u0131n yaran\u0131\u015f\u0131ndan xo\u015fb\u0259xtlikl\u0259 b\u0259db\u0259xtlik, u\u011furlu m\u0259h\u0259bb\u0259tl\u0259, nakam sevgi qo\u015fa add\u0131mlay\u0131r. H\u0259yat\u0131n daha d\u0259rind\u0259n idrak\u0131 bax\u0131m\u0131ndan h\u0259m u\u011fura, h\u0259m d\u0259 u\u011fursuzlu\u011fa s\u0259n\u0259tkar m\u00fcnasib\u0259ti h\u0259ssas, h\u0259r ikisind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lan n\u0259tic\u0259 insanlar\u0131n daha d\u00fczg\u00fcn yol se\u00e7m\u0259l\u0259rinin\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131 olmal\u0131d\u0131r. B\u0259z\u0259n m\u00f6vzu kimi se\u00e7ilmi\u015f u\u011fursuzlu\u011fun s\u0259n\u0259tkar\u0131n q\u00fcdr\u0259ti bax\u0131m\u0131ndan t\u0259siri qat-qat g\u00fccl\u00fc olur. H\u0259yatda h\u0259lledici m\u0259qamlarda s\u0259hvl\u0259r buraxm\u0131\u015f \u015f\u0259xsin etiraflar\u0131 ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259ni daha da dramatikl\u0259\u015fdirir\u201d. Bu s\u00f6zl\u0259r yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n h\u0259yat ger\u00e7\u0259kliyin\u0259 m\u00fcnasib\u0259tini, insan talel\u0259rini q\u0259l\u0259m\u0259 alark\u0259n \u0259n \u00e7ox d\u0259y\u0259r verdiyi m\u0259qamlar\u0131 ifad\u0259 etm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>\u201cG\u00fclab n\u0259f\u0259sli\u201d hekay\u0259sind\u0259 q\u0259za n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259lacs\u0131z x\u0259st\u0259liy\u0259 tutulan bir m\u00fch\u0259ndisin h\u0259yat\u0131n\u0131n son g\u00fcnl\u0259ri t\u0259svir edilir. H\u0259yat yolda\u015f\u0131 \u015fik\u0259st \u0259rin\u0259 qulluq etm\u0259kd\u0259n bez\u0259r\u0259k ail\u0259ni t\u0259rk edir, anas\u0131gil\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr. X\u0259st\u0259 ata, \u00f6vlad v\u0259 n\u0259n\u0259nin q\u0259mli-q\u00fcss\u0259li g\u00fcnl\u0259ri ba\u015flay\u0131r. Bu zaman x\u0259st\u0259 m\u00fch\u0259ndisin t\u0259l\u0259b\u0259lik ill\u0259rind\u0259 sevdiyi Z\u0259r\u0259ngiz g\u0259lib \u00e7\u0131x\u0131r v\u0259 o, d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r, otuz d\u00f6rd g\u00fcn \u0259rzind\u0259 bu ail\u0259d\u0259 qal\u0131r. Birc\u0259 g\u00fcnd\u0259 evin g\u00f6rk\u0259mi d\u0259yi\u015fir, g\u00fcn\u0259\u015f\u0259 a\u00e7\u0131lan p\u0259nc\u0259r\u0259l\u0259rd\u0259n i\u015f\u0131q \u015fualar\u0131 otaqlara daxil olur, o\u011ful, ata v\u0259 n\u0259n\u0259nin \u00fcz\u00fcnd\u0259 sevinc \u0259lam\u0259tl\u0259ri g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r, q\u0259m, k\u0259d\u0259r, \u00fcmidsizlik bu evi t\u0259rk edir. G\u00fclab n\u0259f\u0259sli Z\u0259r\u0259ngizd\u0259n g\u00fclab qoxusu g\u0259lir, otaqlardan da, onun bi\u015firdiyi x\u00f6r\u0259kl\u0259rd\u0259n d\u0259 g\u00fclab qoxusu g\u0259lir. M\u00fch\u0259ndisin \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra \u0259n a\u011f\u0131r, k\u0259d\u0259rli g\u00fcnl\u0259rd\u0259 u\u015faq atas\u0131na, \u00f6z\u00fcn\u0259, n\u0259n\u0259sin\u0259 m\u0259n\u0259vi dayaq olan, onlar\u0131n h\u0259yat\u0131na g\u00f6yd\u0259n m\u0259l\u0259k kimi enmi\u015f Z\u0259r\u0259ngiz\u0259 d\u00fcnyalarca minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6zl\u0259 ifad\u0259 ed\u0259 bilmir.<\/p>\n<p>\u00dcr\u0259yind\u0259 is\u0259 ona m\u00fcraci\u0259t\u0259n deyir: \u201cNiy\u0259 m\u0259nim anam s\u0259n deyils\u0259n\u201d. Fikrimc\u0259, bu hekay\u0259d\u0259ki g\u00fclab n\u0259f\u0259sli xan\u0131m m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131 yax\u015f\u0131l\u0131qdan yo\u011frulan, m\u00fcsb\u0259t aural\u0131, \u0259trafdak\u0131lara m\u00fcsb\u0259t enerjisi il\u0259 xo\u015f \u0259hval-ruhiyy\u0259 b\u0259x\u015f etm\u0259yi bacaran bir insand\u0131r. H\u0259yatda \u00e7ox az olsa da, bel\u0259 adamlara rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, bu sur\u0259tin d\u0259 prototipini yaz\u0131\u00e7\u0131 h\u0259yatdan g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>G\u00fccl\u00fc m\u00fc\u015fahid\u0259 qabiliyy\u0259tin\u0259 malik yaz\u0131\u00e7\u0131 q\u0259hr\u0259manlar\u0131n\u0131n prototipl\u0259rini, m\u00fcxt\u0259lif situasiyalar\u0131 h\u0259yatdan g\u00f6t\u00fcr\u00fcr, bu uydurulmam\u0131\u015f q\u0259hr\u0259manlar v\u0259 situasiyalar vasit\u0259si il\u0259 oxucuya \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259dikl\u0259rini \u00e7atd\u0131r\u0131r. Yaz\u0131\u00e7\u0131 il\u0259 oxucu aras\u0131nda s\u0259mimi bir m\u00fcnasib\u0259t yaran\u0131r.<\/p>\n<p>Fikrimc\u0259, g\u00f6rk\u0259mli \u0259d\u0259biyyat\u015funas alim Vaqif Yusifli Altay M\u0259mm\u0259dovun \u201cNar\u0131nc\u201d hekay\u0259sini miniat\u00fcr povest adland\u0131rmaqda haql\u0131d\u0131r. Do\u011furdan da bu \u0259s\u0259rd\u0259 bir hekay\u0259y\u0259 s\u0131\u011fmayan m\u0259tl\u0259bl\u0259r \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Burada \u0259hvalat G\u0259nc\u0259d\u0259 do\u011fulub boya-ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015f, \u00f6mr\u00fcn\u00fc elm\u0259 h\u0259sr etmi\u015f bir akademikin dilind\u0259n n\u0259ql edilir. Onun oxudu\u011fu m\u0259kt\u0259bd\u0259 \u0259n istedadl\u0131, \u0259n z\u0259kal\u0131 \u015fagird Nar\u0131nc adl\u0131 bir q\u0131z imi\u015f. Ham\u0131, m\u00fc\u0259lliml\u0259r d\u0259, \u015fagirdl\u0259r d\u0259 \u201cxurmay\u0131 h\u00f6r\u00fckl\u00fc sa\u00e7lar\u0131n\u0131n uclar\u0131 d\u0259ft\u0259rin \u00fcst\u00fcn\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n\u201d bu q\u0131z\u0131n b\u00f6y\u00fck g\u0259l\u0259c\u0259yi olaca\u011f\u0131n\u0131, onun elmin zirv\u0259l\u0259rin\u0259 ucalaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcl\u0259r, lakin g\u00fcnl\u0259rin bir g\u00fcn\u00fc Nar\u0131nc m\u0259kt\u0259bi t\u0259rk edib bazarda ispanaq satma\u011fa ba\u015flay\u0131r. \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si ill\u0259ri idi. H\u0259r k\u0259sin bir tik\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259y\u0259 ehtiyac\u0131 vard\u0131. Nar\u0131nc m\u00fcharib\u0259 qurtars\u0131n, sonra oxuyaram \u2013 b\u0259han\u0259si il\u0259 m\u0259kt\u0259bd\u0259n uzaqla\u015f\u0131r, m\u00fcharib\u0259 qurtar\u0131r, lakin o, t\u0259hsil\u0259 qay\u0131tm\u0131r, imkanl\u0131 adama \u00e7evrilir, on iki otaql\u0131 ev tikdirir, qap\u0131s\u0131nda \u201cVolqa\u201d ma\u015f\u0131n\u0131 durur, u\u015faqlar\u0131 ali t\u0259hsil al\u0131r. \u00d6t\u0259n ac\u0131l\u0131-\u015firinli g\u00fcnl\u0259rin nostaljisi il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t edil\u0259n bu hekay\u0259d\u0259 m\u00fc\u0259llifin m\u0259tl\u0259bi ayd\u0131nd\u0131r: \u0259vv\u0259l ehtiyac, indi is\u0259 var-d\u00f6vl\u0259t i\u00e7ind\u0259 ya\u015fayan, istedadl\u0131, g\u0259l\u0259c\u0259yin b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259ti olacaq insan maddiyy\u0259tin qurban\u0131 olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n 1964-c\u00fc ild\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cUvert\u00fcra\u201d hekay\u0259sind\u0259 \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259ylinin h\u0259yat\u0131n\u0131n son g\u00fcn\u00fc t\u0259svir edilir. Dahi b\u0259st\u0259kar b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya il\u0259, tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rk\u0259mli \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r Sabir, C\u0259f\u0259r Cabbarl\u0131, C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259, B\u00fclb\u00fcl, S\u0259m\u0259d Vur\u011funla m\u0259n\u0259n vidala\u015f\u0131r. Bu vidala\u015fma s\u0259hn\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 sonrak\u0131 m\u0259qamlarda \u00dczeyir s\u0259n\u0259tin\u0259 v\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 xalq m\u0259h\u0259bb\u0259ti, onun Az\u0259rbaycan, \u00fcmumt\u00fcrk musiqisind\u0259ki rolu ifad\u0259sini tapm\u0131\u015fd\u0131r. B\u00f6y\u00fck s\u0259n\u0259tkar\u0131n itkisind\u0259n do\u011fan d\u0259rin h\u00fczn yerini nikbinliy\u0259 verir \u2013 \u00dczeyir \u00f6lm\u0259zdir, o, yaln\u0131z s\u0259malara ucalm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 s\u0259n\u0259ti il\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 biziml\u0259 olacaq. Lirizmi il\u0259 se\u00e7il\u0259n, izahedilm\u0259z t\u0259sir\u0259 malik hekay\u0259 \u0259slind\u0259, bir \u015feir kimi yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r, sonlu\u011fu da \u0259sl \u015feir sonlu\u011fudur: \u201cS\u0259m\u0259nd\u0259r qu\u015fu do\u011fma Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 q\u00fcrurla d\u00f6vr\u0259 vururdu. Yerd\u0259n s\u0259sl\u0259r g\u0259lirdi: \u201cE\u015fq olsun \u00dczeyir\u0259!\u201d Dik-dik t\u0259p\u0259l\u0259r g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. \u0130nsanlar oxuyurdu\u201d.<\/p>\n<p>Yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n 1988-ci ild\u0259 \u00e7ap etdirdiyi \u201c\u018flvida, g\u00f6z\u0259l d\u00fcnya\u201d roman\u0131 q\u0259dim G\u0259nc\u0259 tarixinin XX \u0259sri \u0259hat\u0259 ed\u0259n d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn b\u0259dii salnam\u0259sidir. \u018fs\u0259rin q\u0259hr\u0259man\u0131 b\u00fct\u00fcn q\u00fcvv\u0259sini, h\u0259yat\u0131n\u0131 G\u0259nc\u0259nin q\u0259dimliyini, memarl\u0131q abid\u0259l\u0259rini qoruyub saxlama\u011fa h\u0259sr edir, \u00f6mr\u00fcn\u00fcn son m\u0259qam\u0131nda do\u011fma \u015f\u0259h\u0259rin\u0259, g\u00f6z\u0259l d\u00fcnyaya \u201c\u0259lvida\u201d deyib g\u00f6zl\u0259rini h\u0259yata yumur.<br \/><br \/>Doqquz s\u0259hn\u0259 \u0259s\u0259rinin m\u00fc\u0259llifi olan Altay M\u0259mm\u0259dov h\u0259m d\u0259 g\u00f6rk\u0259mli dramaturq olmu\u015fdur. Onun ilk satirik komediyas\u0131 \u2013 h\u0259yat\u0131m\u0131za, inki\u015faf\u0131m\u0131za mane olan yerli\u00e7ilik b\u0259las\u0131n\u0131 t\u0259nqid ed\u0259n \u201cH\u0259myerlil\u0259r\u201d pyesi q\u0131rx ild\u0259n art\u0131q G\u0259nc\u0259 teatr\u0131n\u0131n s\u0259hn\u0259sind\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259mi\u015fdir. \u018fdibin G\u0259nc\u0259 teatr\u0131n\u0131n ya\u015famas\u0131nda, inki\u015faf\u0131nda rolu x\u00fcsusi olaraq qeyd edilm\u0259lidir. O, b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 G\u0259nc\u0259 teatr\u0131na ba\u011fl\u0131 olmu\u015fdur. Nizami poeziyas\u0131n\u0131n t\u0259bli\u011fi m\u0259qs\u0259di il\u0259 G\u0259nc\u0259 Z\u0259rrabi Poeziya Teatr\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 oldu, bu teatr \u00fc\u00e7\u00fcn 11 ssenari yazd\u0131. Dramaturqun sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 b\u0259zi b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 qad\u0131nlar\u0131n\u0131 i\u015f\u0259 g\u00f6nd\u0259rib \u00f6zl\u0259ri t\u00fcfeyli h\u0259yat s\u00fcr\u0259n ki\u015fil\u0259ri t\u0259nqid ed\u0259n ikinci satirik komediyas\u0131 \u2013 \u201cKi\u015fil\u0259r\u201dd\u0259 s\u00f6z\u00fcn h\u0259qiqi m\u0259nas\u0131nda tama\u015fa\u00e7\u0131 m\u0259h\u0259bb\u0259tini qazand\u0131, el\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n Az\u0259rbaycan televiziyas\u0131 \u201cH\u0259myerlil\u0259r\u201dl\u0259 b\u0259rab\u0259r, bu \u0259s\u0259rin d\u0259 televiziya tama\u015fas\u0131n\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015fd\u0131r. Onun komediyalar\u0131nda xalqdan g\u0259l\u0259n sa\u011flam bir g\u00fcl\u00fc\u015f hakimdir. AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, professor T\u0259hsin M\u00fct\u0259llibov bu g\u00fcl\u00fc\u015f bar\u0259d\u0259 yaz\u0131r: \u201cAltay M\u0259mm\u0259dovun oynaq yumorlu s\u00fcjetl\u0259ri diqq\u0259ti daha \u00e7ox c\u0259lb edir. \u015eirin v\u0259 a\u011f\u0131ll\u0131 yumora malik olan sa\u011flam g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn q\u00fcdr\u0259tind\u0259n m\u0259har\u0259tl\u0259 istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k m\u0259nal\u0131 h\u0259yat\u0131m\u0131zda m\u0259nas\u0131z \u00f6m\u00fcr s\u00fcr\u0259n m\u0259ns\u0259bp\u0259r\u0259st, ictimai m\u00fclkiyy\u0259t\u0259, xalq mal\u0131na vicdans\u0131z m\u00fcnasib\u0259t b\u0259sl\u0259y\u0259n t\u00fcfeylil\u0259ri \u00f6z \u0259s\u0259rl\u0259rinin t\u0259nqid h\u0259d\u0259fin\u0259 \u00e7evirmi\u015fdir\u201d. Bundan ba\u015fqa, Altay M\u0259mm\u0259dovun \u201cYad\u0131ndam\u0131\u201d, \u201cUlduzlar g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259nd\u0259\u201d, \u201cD\u0259li Domrul\u201d pyesl\u0259ri d\u0259 tama\u015fa\u00e7\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n b\u00f6y\u00fck maraqla qar\u015f\u0131lanm\u0131\u015fd\u0131r. \u201cYad\u0131ndam\u0131\u201d m\u00fcr\u0259kk\u0259b insan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259n b\u0259hs ed\u0259n psixoloji dramd\u0131r. \u018fsas q\u0259hr\u0259manlar Zaur v\u0259 G\u00fcls\u00fcn \u00f6nc\u0259 \u00f6z daxill\u0259rind\u0259ki z\u0259iflikl\u0259r\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 \u00e7al\u0131rlar, sonra mane\u0259l\u0259ri aradan g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k ne\u00e7\u0259 il \u00f6nc\u0259ki s\u0259hvl\u0259rini d\u00fcz\u0259ldir, yenid\u0259n birl\u0259\u015firl\u0259r.<\/p>\n<p>\u201cD\u0259li Domrul\u201d pyesi \u201cKitabi-D\u0259d\u0259 Qorqud\u201d abid\u0259sinin m\u0259\u015fhur boyundak\u0131 s\u00fcjetin \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus \u015f\u0259rhidir. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar D\u0259li Domrulun quru \u00e7ay \u00fcz\u0259rind\u0259n k\u00f6rp\u00fc tikm\u0259sini m\u00fcxt\u0259lif c\u00fcr izah edirl\u0259r (\u00c7ay\u0131n \u0259slind\u0259, quru deyil, sulu oldu\u011funu iddia ed\u0259nl\u0259r vard\u0131r). Altay M\u0259mm\u0259dovun \u015f\u0259rhin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu k\u00f6rp\u00fc \u0259slind\u0259, k\u00f6\u00e7\u0259rilikd\u0259n, sava\u015flardan, ya\u011fmalardan dinc, oturaq h\u0259yata, qurub yaratma\u011fa, yeni h\u0259yat t\u0259rzin\u0259 ke\u00e7m\u0259y\u0259 meyl ed\u0259n o\u011fuzlar\u0131n se\u00e7iminin r\u0259mzidir. K\u00f6rp\u00fc bir h\u0259yat t\u0259rzind\u0259n ba\u015fqas\u0131na ke\u00e7idi simvoliz\u0259 edir. Bu \u0259s\u0259rd\u0259 d\u0259 g\u00fccl\u00fc bir g\u00fcl\u00fc\u015f hakimdir.<\/p>\n<p>Altay M\u0259mm\u0259dovun \u0259s\u0259rl\u0259ri rus, ingilis, ispan, \u0259r\u0259b, eston, tacik, tamil, Vyetnam dill\u0259rin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 edilmi\u015fdir. Yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n t\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7i kimi f\u0259aliyyy\u0259ti d\u0259 diqq\u0259t\u0259layiqdir. O, \u018fbd\u00fclqahir \u0130brahimovun \u201c\u0130lk bus\u0259\u201d, Otar \u0130oselianinin \u201cAraba h\u0259l\u0259 a\u015fmay\u0131b\u201d, Vasili \u015euk\u015finin \u201cDiriba\u015f adamlar\u201d pyesl\u0259rini dilimiz\u0259 \u00e7evirmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Jurnalist, yaz\u0131\u00e7\u0131, dramaturq, t\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7i, pedaqoq kimi m\u0259hsuldar f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n Altay m\u00fc\u0259llimin elmi \u0259s\u0259rl\u0259ri ayr\u0131ca m\u00f6vzudur. Onun \u201cAz\u0259rbaycan hekay\u0259si\u201d monoqrafiyas\u0131ndan dan\u0131\u015fd\u0131q. G\u00f6rk\u0259mli \u0259dibin bir s\u0131ra dig\u0259r d\u0259y\u0259rli elmi \u0259s\u0259rl\u0259ri d\u0259 vard\u0131r. Onun \u201cK\u0259ng\u0259rl\u0259r\u201d, \u201cO\u011fuz s\u0259lt\u0259n\u0259ti\u201d monoqrafiyalar\u0131 o\u011fuz ke\u00e7mi\u015fimizin q\u0259dimliyini s\u00fcbuta h\u0259sr edilib. \u201cK\u0259ng\u0259rl\u0259r\u201d kitab\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif m\u0259nb\u0259l\u0259r \u0259sas\u0131nda o\u011fuzlar\u0131n q\u0259dim, k\u00f6kl\u00fc qollar\u0131ndan biri olan k\u0259ng\u0259rl\u0259rin tarixi, Az\u0259rbaycan, t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n co\u011frafiyas\u0131ndak\u0131 izl\u0259ri ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. 1992-ci ild\u0259 \u00e7ap edilmi\u015f \u201cO\u011fuz s\u0259lt\u0259n\u0259ti\u201d adl\u0131 300 s\u0259hif\u0259lik kitabda tarix\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, bir s\u0131ra t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 m\u00f6hk\u0259m yer etmi\u015f konsepsiyaya \u2013 t\u00fcrk m\u0259n\u015f\u0259li etnoslar\u0131n Az\u0259rbaycan \u0259razisin\u0259 orta \u0259srl\u0259rd\u0259n g\u0259lm\u0259l\u0259rini iddia ed\u0259nl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 ciddi elmi etiraz vard\u0131r. \u018fs\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 eradan \u0259vv\u0259l VII \u0259srd\u0259n ya\u015fama\u011fa ba\u015flam\u0131\u015f, antik m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 skif (iskid), Assur m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015fquz adlanan d\u00f6vl\u0259tin o\u011fuz t\u00fcrkl\u0259rinin s\u0259lt\u0259n\u0259ti oldu\u011fu faktlarla, tarixi qaynaqlara \u0259saslanaraq s\u00fcbut edilir. M\u00fc\u0259llif \u0259s\u0259rinin giri\u015find\u0259 m\u0259qs\u0259dini \u00e7ox ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 etmi\u015fdir: \u201cM\u0259qs\u0259dimiz Az\u0259rbaycan (\u015eimal v\u0259 C\u0259nub bir yerd\u0259, b\u0259lk\u0259 daha geni\u015f) \u0259razisind\u0259 2665 il bundan \u0259vv\u0259l meydana \u00e7\u0131xm\u0131\u015f \u0130\u015fquz (Skif) -\u0130\u00e7 O\u011fuz d\u00f6vl\u0259tinin yaranma, inki\u015faf etm\u0259, \u00d6n Asiyaya t\u0259sir prosesini (v\u0259 onun s\u00fcqutunu), b\u00f6y\u00fck bir regionunun, x\u0259rit\u0259sini d\u0259yi\u015fm\u0259sini \u0130.M. Dyakonovun, \u0130.\u018fliyevin, A.M. Xazanovun Midiya tarixin\u0259, iskidl\u0259rin (skifl\u0259rin) sosial tarixin\u0259 dair kitablar\u0131na, ana kitab\u0131m\u0131z \u201cD\u0259d\u0259 Qorqud\u201da, R\u0259\u015fid\u0259ddinin \u201cO\u011fuznam\u0259\u201dsin\u0259, q\u0259dim d\u00fcnya tarixin\u0259 aid \u0259s\u0259rl\u0259r\u0259, t\u00fcrkologiya elminin son otuz ild\u0259ki nailiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 \u0259saslanaraq az v\u0259 \u00e7ox \u015f\u0259kild\u0259 i\u015f\u0131qland\u0131rmaqd\u0131r. T\u0259vaz\u00f6karl\u0131q n\u0259y\u0259 laz\u0131m? \u0130lk Az\u0259rbaycan \u0130\u015fquz d\u00f6vl\u0259ti Midiyadan qabaq, \u0130randan is\u0259 \u00e7ox-\u00e7ox \u0259vv\u0259l yaranm\u0131\u015f, adlar\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin meydana \u00e7\u0131xmas\u0131nda b\u0259lk\u0259 d\u0259 h\u0259lledici rol oynam\u0131\u015fd\u0131r\u201d. Fikrimc\u0259, Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 t\u00fcrk-o\u011fuz q\u0259dimliyind\u0259n ciddi, fundamental \u0259s\u0259r yazanlar (m\u0259lumdur ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlik tarixi faktlar\u0131n azl\u0131\u011f\u0131ndan ibar\u0259tdir) m\u00fctl\u0259q bu monoqrafiyan\u0131n m\u00fcdd\u0259alar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>Yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n 1999-cu ild\u0259 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015f \u201cQ\u0259lbinur poeziyas\u0131 XXI \u0259srin astanas\u0131nda\u201d adl\u0131 kitab\u0131 m\u00fc\u0259llifin ca\u011fda\u015f poeziyam\u0131z\u0131n g\u00f6z\u0259l bilicisi oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259dir. O, istedadl\u0131 \u015fair Pa\u015fa Q\u0259lbinurun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan b\u0259hs ed\u0259rk\u0259n \u00e7a\u011fda\u015f poeziyan\u0131n m\u0259nz\u0259r\u0259sin\u0259 n\u0259z\u0259r salm\u0131\u015f, Q\u0259lbinur yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u0259ciyy\u0259vi c\u0259h\u0259tl\u0259ri haqda fikir s\u00f6yl\u0259y\u0259rk\u0259n \u00fcmum\u0259n \u0259d\u0259biyyat qar\u015f\u0131s\u0131nda duran v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. M\u00fc\u0259llifin \u015fairin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda b\u0259y\u0259ndiyi c\u0259h\u0259tl\u0259rd\u0259n biri onun \u015feirl\u0259rinin pretmetsiz ritorikadan uzaql\u0131\u011f\u0131, burada ilk baxi\u015fda g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n z\u0259rif, \u015f\u0259ffav s\u00fcjet x\u0259ttinin olmas\u0131d\u0131r. Altay m\u00fc\u0259llim ara\u015fd\u0131rmalar\u0131nda m\u0259tl\u0259bini obrazl\u0131 dild\u0259, q\u0131sa v\u0259 ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 izah ed\u0259 bil\u0259n t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lardand\u0131. \u015eair \u018fli K\u0259rimin XX \u0259sr Az\u0259rbaycan poeziyas\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131ndak\u0131 rolundan, \u0259d\u0259biyyatdak\u0131 yenilikl\u0259ri t\u0259tbiq etm\u0259 \u00fcsulundan dan\u0131\u015fan alim fikrini obrazlar\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259 s\u0259rrast ifad\u0259 etmi\u015fdir: \u201c\u018fli K\u0259rim pis m\u0259nada saray \u0259d\u0259biyyat\u0131na \u00e7ox ox\u015fayan sovet poeziyas\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n h\u00f6rg\u00fc i\u00e7\u0259risin\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f qal\u0131n s\u0259dl\u0259rini u\u00e7urub ke\u00e7m\u0259yi bacaran ilk \u015fairl\u0259rd\u0259ndir. \u018fn maraql\u0131s\u0131 v\u0259 q\u0259rib\u0259si is\u0259 budur ki, \u018flinin o m\u00f6hk\u0259m divarlar\u0131 da\u011f\u0131dan k\u00fcl\u00fcng\u00fcn\u00fcn s\u0259si e\u015fidilm\u0259mi\u015f v\u0259 bu xilasedici proses sakit, s\u0259mirsiz ke\u00e7mi\u015f k\u00fcyl\u00fc olsa idi, b\u0259lk\u0259 d\u0259 b\u0259dxahlar \u015fairi yerind\u0259c\u0259 bo\u011fard\u0131lar. Bu qal\u0131n divarlara al\u0131nm\u0131\u015f poeziya zindan\u0131ndan xilas son ill\u0259rd\u0259 meydana \u00e7\u0131xm\u0131\u015f, q\u00fcdr\u0259tinin \u00f6l\u00e7\u00fc v\u0259 bi\u00e7isi olmayan bir ill\u00fcziya\u00e7\u0131n\u0131n divarlara he\u00e7 bir x\u0259t\u0259r toxunmadan \u00c7in s\u0259ddini yar\u0131b ke\u00e7m\u0259sin\u0259 \u00e7ox ox\u015fay\u0131r. \u018fli d\u0259 b\u00fct\u00fcn divarlar\u0131 yararaq poeziyas\u0131n\u0131 ucsuz-bucaqs\u0131z, \u00fcf\u00fcql\u0259ri g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n d\u00fcz\u0259, \u00e7\u00f6l\u0259 \u00e7\u0131xara bildi\u201d.<\/p>\n<p>Altay M\u0259mm\u0259dov memuar \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n g\u00f6z\u0259l n\u00fcmun\u0259l\u0259rini yaratm\u0131\u015f yaz\u0131\u00e7\u0131lardand\u0131r. Onun 1974-c\u00fc ild\u0259 \u00e7ap edilmi\u015f \u201c\u018f\u015fr\u0259f Yusifzad\u0259\u201d, 1976-c\u0131 ild\u0259 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015f \u201c\u018fl\u0259kb\u0259r Seyfi\u201d (Alp A\u011famirovla) kitablar\u0131nda m\u0259d\u0259niyy\u0259t tariximiz bax\u0131m\u0131ndan b\u00f6y\u00fck maraq do\u011furan xatir\u0259l\u0259ri \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n 1987-ci ild\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131, ayr\u0131ca kitab hal\u0131nda \u00e7ap edilmi\u015f \u201cNazim Hikm\u0259t G\u0259nc\u0259d\u0259\u201d \u0259s\u0259ri sad\u0259c\u0259 N.Hikm\u0259tin Az\u0259rbaycana, Az\u0259rbaycan ziyal\u0131lar\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck t\u00fcrk \u015fairin\u0259 m\u00fcnasib\u0259tind\u0259n, m\u0259h\u0259bb\u0259tind\u0259n b\u0259hs etmir. \u018fvv\u0259la, oras\u0131n\u0131 qeyd ed\u0259k ki, bu xatir\u0259l\u0259r yaln\u0131z \u015fairin G\u0259nc\u0259 s\u0259f\u0259rini \u0259hat\u0259 etmir. Altay m\u00fc\u0259llim Nazim Hikm\u0259tin m\u00fcxt\u0259lif m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rl\u0259 Az\u0259rbaycana, Bak\u0131ya g\u0259li\u015fi zaman\u0131 onunla s\u00f6hb\u0259tl\u0259rini xat\u0131rlay\u0131r. Nazimin Altay M\u0259mm\u0259dova s\u0259mimi m\u00fcnasib\u0259t b\u0259sl\u0259diyini, ona ki\u00e7ik qarda\u015f kimi yana\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck.<br \/><br \/>Maraql\u0131d\u0131r ki, b\u00f6y\u00fck t\u00fcrk \u015fairinin bir \u00e7ox s\u0259n\u0259tkarlar\u0131m\u0131zla, yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131zla dostluq etm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, onun haqq\u0131nda bizd\u0259 yaz\u0131lan xatir\u0259l\u0259rin azl\u0131\u011f\u0131 diqq\u0259ti c\u0259lb edir. Fikrimc\u0259, onun haqq\u0131nda b\u00fct\u00fcn xatir\u0259l\u0259ri, \u015fairin Az\u0259rbaycanl\u0131 ziyal\u0131larla m\u0259ktubla\u015fmalar\u0131n\u0131 toplay\u0131b \u015f\u0259rhl\u0259rl\u0259 bir kitab hal\u0131nda n\u0259\u015fr etdirm\u0259k (bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 Moskvada ya\u015fam\u0131\u015f, uzun ill\u0259r N.Hikm\u0259tl\u0259 dostluq etmi\u015f m\u0259rhum \u018fkb\u0259r Babayevin, bir s\u0131ra g\u00f6rk\u0259mli ziyal\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n arxivl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k laz\u0131m g\u0259l\u0259c\u0259kdir) t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z qar\u015f\u0131s\u0131nda duran vacib v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259ndir. B\u00f6y\u00fck istedada, geni\u015f bilik dair\u0259sin\u0259 malik, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya, insanlara, el\u0259c\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycana m\u0259h\u0259bb\u0259ti a\u015f\u0131b-da\u015fan Nazim Hikm\u0259t haqq\u0131nda bu xatir\u0259l\u0259r o q\u0259d\u0259r maraql\u0131, s\u0259mimi, t\u0259sirlidir ki, oxuma\u011fa ba\u015flay\u0131b k\u0259nara qoymaq olmur. Yaln\u0131z birn\u0259f\u0259s\u0259 oxumaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Kommunist oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 t\u0259qib edildiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 SSR\u0130-y\u0259 m\u00fchacir\u0259t etmi\u015f N.Hikm\u0259tin bu \u00f6lk\u0259d\u0259ki ger\u00e7\u0259klikl\u0259ri \u00e7ox yax\u015f\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc, yaz\u0131lanlarla real h\u0259yatdak\u0131 sosializm aras\u0131ndak\u0131 f\u0259rqi anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck.<br \/>\u00a0<br \/>Nazim Hikm\u0259t T\u00fckiy\u0259 tarixini v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131 bildiyi kimi, Az\u0259rbaycan tarixi v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131 da g\u00f6z\u0259l bil\u0259n, kimliyind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq \u00fcr\u0259yind\u0259 h\u0259r k\u0259s\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259ti olan, ilham\u0131 bulaq kimi qaynayan, z\u0259ngin bir m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131 olan \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi g\u00f6zl\u0259rimin \u00f6n\u00fcnd\u0259 canlan\u0131r. Kiml\u0259r yoxdur Nazimi \u0259hat\u0259 ed\u0259nl\u0259r aras\u0131nda: S\u00fcleyman R\u00fcst\u0259m, Mehdi H\u00fcseyn, Mirz\u0259 \u0130brahimov, R\u0259sul Rza, Nigar R\u0259fib\u0259yli, Mikay\u0131l R\u0259fili, Mir Calal Pa\u015fayev, \u018fkb\u0259r Babayev, Yevgeniy Yevtu\u015fenko\u2026<br \/>\u00a0<br \/>D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u0259n ki, Altay m\u00fc\u0259llimin bu xatir\u0259l\u0259ri olmasayd\u0131, m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyam\u0131z\u0131n b\u00f6y\u00fck bir par\u00e7as\u0131 itib-batacaqd\u0131. \u00d6z\u00fcn\u00fc ba\u015fqalar\u0131ndan se\u00e7m\u0259yi sevm\u0259y\u0259n, sad\u0259 insallarla \u00fcnsiyy\u0259td\u0259n x\u00fcsusi l\u0259zz\u0259t alan, G\u0259nc\u0259d\u0259 \u00e7ayxanalarda, pitixanalarda vaxt ke\u00e7irib adamlarla s\u00f6hb\u0259t ed\u0259n Nazim Hikm\u0259tin G\u00f6yg\u00f6l\u00fc seyr etm\u0259si \u0259s\u0259rd\u0259 bel\u0259 t\u0259svir olunur: \u201c\u015eair \u0259trafa el\u0259 bax\u0131rd\u0131 ki, sanki g\u00f6z\u0259lliyi g\u00f6zl\u0259ri il\u0259 sovururdu, el\u0259 bil o ged\u0259nd\u0259n sonra yerd\u0259 he\u00e7 n\u0259 qalmayacaqd\u0131. Dan\u0131\u015fm\u0131rd\u0131. El\u0259 bilirdi ki, g\u00f6z\u0259lliyi \u00fcrk\u00fcd\u0259r\u201d. Xatir\u0259l\u0259rd\u0259n bir m\u0259qam\u0131 da qeyd ed\u0259k. Bak\u0131da F\u00fczuli yubileyind\u0259 Nazim Hikm\u0259tin \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131ndan sonra t\u00fcrk alimi Agah Sirri L\u0259v\u0259ndd\u0259n ba\u015fqa ham\u0131 \u0259l \u00e7al\u0131r. Bundan q\u0259z\u0259bl\u0259n\u0259n Altay m\u00fc\u0259llim s\u0259b\u0259bini \u015faird\u0259n soru\u015fduqda o, bel\u0259 cavab verir: \u201cS\u0259n T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 ged\u0259si olsan, orada bir m\u0259clisd\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259 dan\u0131\u015fsa alq\u0131\u015flarsanm\u0131?\u201d Bu s\u00f6zl\u0259r ya\u015fanan h\u0259min d\u00f6vr\u00fcn \u0259hval-ruhiyy\u0259sini ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndirir: B\u00f6y\u00fck t\u00fcrk \u015fairi Az\u0259rbaycanda alq\u0131\u015fland\u0131\u011f\u0131 halda T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 v\u0259t\u0259n xaini say\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6y\u00fck o\u011flu T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 alq\u0131\u015fland\u0131\u011f\u0131 halda, v\u0259t\u0259nind\u0259 onun ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259k bel\u0259 qada\u011fand\u0131r. Kitab bel\u0259 sonluqla bitir: \u201cT\u0259kc\u0259 Nazim Hikm\u0259tl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259k, tan\u0131\u015f olmaq, s\u0259sini e\u015fitm\u0259k, s\u00f6hb\u0259tini dinl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 bu d\u00fcnyaya g\u0259lm\u0259y\u0259 d\u0259y\u0259rdi\u201d<\/p>\n<p>Altay M\u0259mm\u0259dovun 430 s\u0259hif\u0259lik \u201cTan\u0131d\u0131\u011f\u0131m \u018fli K\u0259rim\u201d kitab\u0131 \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra, 2012-ci ild\u0259 \u00e7ap edilib, bir n\u00f6v yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n v\u0259siyy\u0259ti kimi s\u0259sl\u0259nir. \u018fli K\u0259rimin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda da, \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra da onun \u0259n sadiq dostu Altay M\u0259mm\u0259dov olmu\u015fdur. Altay m\u00fc\u0259llimin t\u0259l\u0259b\u0259si olmu\u015f S\u0259rvaz H\u00fcseyno\u011flunun bu bar\u0259d\u0259 yazd\u0131qlar\u0131na n\u0259s\u0259 \u0259lav\u0259 etm\u0259k \u00e7\u0259tindir: \u201cBiz\u0259 g\u00fcn kimi ayd\u0131n idi ki, Altay m\u00fc\u0259llim ona verilmi\u015f \u00f6m\u00fcr pay\u0131 i\u00e7ind\u0259 \u018fli K\u0259rim \u00f6mr\u00fcn\u00fc d\u0259 ya\u015fay\u0131r. O, dolmu\u015f f\u0259vvar\u0259 kimiydi, him\u0259 b\u0259nd idi ki, \u018fli K\u0259rim f\u0131\u015fq\u0131rs\u0131n. Bel\u0259 hal\u0131nda onun g\u00f6rk\u0259mind\u0259n, siray\u0259tedici g\u00f6zl\u0259rinin dibind\u0259n bir \u018fli K\u0259rim boylan\u0131rd\u0131. \u018fli K\u0259rim itkisini o, i\u00e7in\u0259 \u00e7\u0259kilmi\u015f vulkan kimi ya\u015fad\u0131rd\u0131 v\u0259 bizim Altay m\u00fc\u0259llim\u0259 olan sevgimizin, mara\u011f\u0131m\u0131z\u0131n bir t\u0259r\u0259fi d\u0259 \u018fli K\u0259riml\u0259 ba\u011fl\u0131 idi\u201d. \u018fli K\u0259rim h\u0259yat\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm m\u0259qamlar\u0131, xasiyy\u0259ti, ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri, dostlar\u0131, yax\u0131nlar\u0131, insanlara m\u00fcnasib\u0259ti, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, \u0259d\u0259biyyat, m\u0259d\u0259niyy\u0259t bar\u0259d\u0259 fikirl\u0259ri, xeyirxahlar\u0131 v\u0259 b\u0259dxahlar\u0131, ona pax\u0131ll\u0131q ed\u0259nl\u0259r (bunsuz, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, olmaz) bar\u0259d\u0259 bir \u00e7ox m\u0259tl\u0259bl\u0259r h\u0259min kitabda i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131l\u0131b, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b (T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 qeyd edir\u0259m ki, \u018fli K\u0259rim haqq\u0131nda xatir\u0259 yazmaqdan \u00f6z m\u0259qs\u0259di \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 ed\u0259nl\u0259r d\u0259 olmu\u015fdur. Yeri olmad\u0131\u011f\u0131ndan bu m\u0259s\u0259l\u0259nin \u00fcst\u00fcnd\u0259n s\u00fckutla ke\u00e7ir\u0259m). Kitabda \u018fli K\u0259rim \u0259s\u0259rl\u0259rinin ciddi t\u0259dqiqini g\u00f6r\u00fcr\u00fck.<br \/><br \/>Altay m\u00fc\u0259llim 1962-ci ild\u0259n Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin G\u0259nc\u0259 filial\u0131na r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdi. G\u0259nc\u0259d\u0259 \u0259d\u0259biyyata q\u0259d\u0259m qoyanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259tin\u0259 \u201cu\u011furlu yol\u201d yazan, onlara xeyir-dua ver\u0259n Altay m\u00fc\u0259llim olmu\u015fdur. \u018fdibin G\u0259nc\u0259 \u0259d\u0259bi m\u00fchitind\u0259 \u0259v\u0259zsiz yeri bar\u0259d\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131-publisist \u018fhm\u0259d \u0130syaev yaz\u0131r: \u201cYaz\u0131\u00e7\u0131-dramaturq h\u0259yatdan k\u00f6\u00e7d\u00fc. Onun ad\u0131, \u0259s\u0259rl\u0259ri is\u0259 G\u0259nc\u0259 \u0259d\u0259bi m\u00fchitinin incil\u0259ri s\u0131ras\u0131nda ya\u015fay\u0131r\u2026 \u00c7a\u011fda\u015f G\u0259nc\u0259 \u0259d\u0259bi m\u00fchitind\u0259n be\u015f ad qalacaqsa, he\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz, biri Altay M\u0259mm\u0259dovun ad\u0131 olacaq. D\u00f6rd ad qalacaqsa, \u00fc\u00e7 ad qalacaqsa, iki ad qalacaqsa, yen\u0259 d\u0259 \u0259minlikl\u0259 Altay M\u0259mm\u0259dovun ad\u0131 ya\u015fayacaq: yaz\u0131\u00e7\u0131 kimi, dramaturq kimi, alim kimi\u201d.<\/p>\n<p>Qay\u011f\u0131ke\u015f m\u00fc\u0259llim, g\u00f6z\u0259l pedaqoq olan Altay M\u0259mm\u0259dov G\u0259nc\u0259 D\u00f6vl\u0259t Pedaqoji \u0130nstitunun t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rinin xatir\u0259sind\u0259n he\u00e7 vaxt silinm\u0259y\u0259c\u0259kdir. O, tan\u0131yanlar\u0131n yadda\u015f\u0131nda t\u0259mkinli g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc, \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna q\u0259d\u0259r a\u011farmayan zil qara sa\u00e7lar\u0131, siray\u0259tedici, mehriban, bir az da q\u0259mli bax\u0131\u015flar\u0131, \u0259trafdak\u0131larla h\u00f6rm\u0259t m\u0259saf\u0259si saxlayan a\u011fayana davran\u0131\u015f\u0131, m\u00fcsb\u0259t auras\u0131, h\u0259r k\u0259si c\u0259lb ed\u0259n \u015firin s\u00f6hb\u0259tl\u0259ri il\u0259 qalm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Yaz\u0131\u00e7\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259n sonra \u0259s\u0259rl\u0259rini, haqq\u0131nda xo\u015f xatir\u0259l\u0259ri, bird\u0259 ki, o\u011flanlar\u0131n\u0131 qoyub getdi. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, b\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131n\u0131 ona h\u0259sr etmi\u015f h\u0259yat yolda\u015f\u0131 Almaz xan\u0131m, d\u00f6rd o\u011flundan ikisi \u2013 Elxan v\u0259 El\u015fad aram\u0131zda yoxdur. Onu da deyim ki, h\u0259yat yolda\u015f\u0131 da, \u00f6vladlar\u0131 da Altay m\u00fc\u0259llimin fikir, ideya yolda\u015f\u0131 idil\u0259r, onun \u0259s\u0259rl\u0259ri il\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131lar. H\u0259yatda olan o\u011flanlar\u0131 Elcan v\u0259 Eldar, n\u0259v\u0259l\u0259ri (torpa\u011f\u0131 san\u0131 ya\u015fas\u0131nlar) bu g\u00fcn d\u0259 bu \u0259n\u0259n\u0259ni ya\u015fad\u0131rlar. \u015e\u0259r\u0259fli bir \u00f6m\u00fcr ya\u015fam\u0131\u015f Altay M\u0259mm\u0259dov \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna q\u0259d\u0259r, a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259 olanda da q\u0259l\u0259mi \u0259lind\u0259n yer\u0259 qoymad\u0131. H\u0259tta yazma\u011fa taq\u0259ti \u00e7atmayanda \u0259s\u0259rl\u0259rini dikt\u0259 edirdi.<\/p>\n<p>Altay m\u00fc\u0259llim 2003-c\u00fc ilin 15 iyulunda v\u0259fat etdi. G\u00f6rk\u0259mli yaz\u0131\u00e7\u0131, dramaturq, alim, pedaqoq, ictimai xadim Altay M\u0259mm\u0259dovun h\u0259yat\u0131 xalq\u0131na, insanlara, \u0259d\u0259biyyata, elm\u0259 t\u0259m\u0259nnas\u0131z, f\u0259dakar xidm\u0259tin bariz \u00f6rn\u0259yidir.<\/p>\n<p><strong><em>Pa\u015fa \u018flio\u011flu,<\/em><\/strong><br \/><strong><em>AMEA M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli ad\u0131na \u018flyazmalar \u0130nstitutunun direktor m\u00fcavini<\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>\u201c525-ci q\u0259zet\u201d, 15 may 2020-ci il<\/em><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u0130stinad:<a href=\"https:\/\/novator.az\/2020\/05\/15\/s-rl-ri-il-yasayan-unudulmaz-dib\/\">https:\/\/novator.az\/2020\/05\/15\/s-rl-ri-il-yasayan-unudulmaz-dib\/<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00f6rk\u0259mli yaz\u0131\u00e7\u0131m\u0131z Altay M\u0259mm\u0259dovun 90 illiyin\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n biri, nasir, dramaturq, alim, pedaqoq Altay M\u0259mm\u0259dovun b\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131 do\u011fulub boya-ba\u015fa \u00e7atd\u0131\u011f\u0131 G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 olub. O, G\u0259nc\u0259ni \u0259yal\u0259t \u015f\u0259h\u0259ri deyil, q\u0259dim, k\u00f6kl\u00fc \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259\u0259 malik m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zi kimi t\u0259qdim ed\u0259n, \u015f\u0259h\u0259rin m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131nda m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259ri olan bir \u0259dib idi. \u018fs\u0259rl\u0259ri d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 tama\u015faya [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":5678,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[76],"tags":[74],"class_list":["post-6041","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xeberler","tag-altay-mmmdov"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/altaymammadov.com\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6041","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/altaymammadov.com\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/altaymammadov.com\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/altaymammadov.com\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/altaymammadov.com\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6041"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/altaymammadov.com\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6041\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6045,"href":"https:\/\/altaymammadov.com\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6041\/revisions\/6045"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/altaymammadov.com\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5678"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/altaymammadov.com\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6041"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/altaymammadov.com\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6041"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/altaymammadov.com\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6041"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}